توسط : اگر چند سال پیش از من میپرسیدند بزرگترین اشتباه یک تریدر چیست، احتمالاً از مدیریت سرمایه، استراتژی یا روانشناسی صحبت میکردم. اما امروز پاسخ دیگری دارم.
بزرگترین اشتباه این است که ارزش خودت را با نتیجه آخرین معامله اندازه بگیری.
من هم دقیقاً همین اشتباه را بارها انجام دادهام.
روزی که سود میکردم، احساس میکردم بالاخره به یک تریدر حرفهای تبدیل شدهام. آینده را روشن میدیدم، اعتمادبهنفسم بالا میرفت و فکر میکردم از این به بعد همه چیز درست پیش خواهد رفت.
اما کافی بود چند معامله پشت سر هم ضرر کنم.
ناگهان همان آدم، همان استراتژی و همان بازار تبدیل میشدند به چیزی که انگار هیچوقت قرار نیست در آن موفق شوم. اعتمادبهنفسم فرو میریخت و حتی نسبت به توانایی خودم شک میکردم.
بعد از مدتی متوجه شدم که مشکل نه بازار است و نه استراتژی؛ مشکل این است که من اجازه داده بودم سود و ضرر، شخصیت و اعتمادبهنفسم را کنترل کنند.
چرا این اتفاق میافتد؟
بیشتر معاملهگران، مخصوصاً در سالهای اول، یک اشتباه ذهنی مشترک دارند.
آنها ناخودآگاه این دو جمله را معادل هم میدانند:
- من سود کردم، پس تریدر خوبی هستم.
- من ضرر کردم، پس تریدر بدی هستم.
در حالی که این دو جمله هیچ ارتباط مستقیمی با هم ندارند.
ممکن است امروز بهترین معامله زندگیات را انجام دهی و همچنان ضرر کنی.
همچنین ممکن است بدترین معامله عمرت را انجام دهی و صرفاً به خاطر شانس سود کنی.
نتیجه معامله، کیفیت تصمیم تو را ثابت نمیکند
فرض کن دو تریدر وجود دارند.
تریدر اول
طبق پلن وارد معامله میشود.
ریسک را رعایت میکند.
حد ضرر را جابهجا نمیکند.
معامله در نهایت به حد ضرر میرسد.
او ضرر کرده است.
تریدر دوم
بدون هیچ دلیلی وارد بازار میشود.
ریسک را دو برابر میکند.
حد ضرر را حذف میکند.
بازار به صورت اتفاقی در جهت او حرکت میکند.
او سود میکند.
حالا از خودت بپرس:
کدام یک حرفهایتر رفتار کرده است؟
پاسخ واضح است.
اما اگر فقط به موجودی حساب نگاه کنیم، ممکن است تصور کنیم تریدر دوم بهتر عمل کرده است؛ در حالی که او فقط خوششانس بوده است.
خطرناکترین نوع اعتمادبهنفس
بیشتر افراد فکر میکنند ضرر کردن دشمن اعتمادبهنفس است.
اما به نظر من، سودی که از رفتار اشتباه به دست آمده، خطرناکتر از یک ضرر معمولی است.
چرا؟
چون ذهن یاد میگیرد که قانونشکنی نتیجه خوبی دارد.
کمکم جملههایی مثل این شکل میگیرند:
- این بار هم بدون پلن وارد میشوم.
- استاپ لازم نیست.
- حس میکنم بازار برمیگردد.
- این بار فرق دارد.
و دقیقاً از همین نقطه، بسیاری از حسابهای معاملاتی نابود میشوند.
اعتمادبهنفس واقعی از کجا میآید؟
بعد از تجربههای زیاد، به یک نتیجه مهم رسیدم.
اعتمادبهنفس واقعی از سودهای بزرگ ساخته نمیشود.
اعتمادبهنفس واقعی از تکرار رفتارهای درست ساخته میشود.
یعنی هر شب قبل از خواب از خودت بپرسی:
- آیا طبق پلنم معامله کردم؟
- آیا مدیریت سرمایه را رعایت کردم؟
- آیا بعد از استاپ، انتقام نگرفتم؟
- آیا اجازه دادم معامله تا تارگت یا استاپ خودش پیش برود؟
- آیا امروز به قوانینم وفادار بودم؟
اگر پاسخ این سؤالها مثبت باشد، حتی یک روز ضررده هم میتواند یک روز موفق باشد.
تفاوت تریدر آماتور و حرفهای
تریدر آماتور میگوید:
«امروز سود کردم، پس اعتمادبهنفسم زیاد شد.»
یا
«امروز ضرر کردم، پس اعتمادبهنفسم از بین رفت.»
اما تریدر حرفهای نگاه دیگری دارد.
او میگوید:
«اگر طبق پلن عمل کرده باشم، حتی یک ضرر هم بخشی از کسبوکار من است.»
این تفاوت کوچک، در بلندمدت تفاوت یک قمارباز و یک معاملهگر حرفهای را رقم میزند.
تمرینی که نگاهت را تغییر میدهد
از امروز، کنار ژورنال معاملاتیات فقط سود و ضرر را ثبت نکن.
یک ستون جدید اضافه کن:
امتیاز پایبندی به پلن (از ۱۰)
ممکن است نتیجهای شبیه این داشته باشی:
| نتیجه | پایبندی به پلن |
|---|---|
| +2R | 4 از 10 |
| -1R | 10 از 10 |
| +1R | 6 از 10 |
| -1R | 9 از 10 |
بعد از چند ماه متوجه میشوی که عددی که واقعاً آینده تو را میسازد، سود و ضرر نیست؛ میزان پایبندی به پلن است.
تجربه شخصی
من هم روزهایی را تجربه کردهام که بعد از یک روز سودده احساس میکردم هیچ چیز جلودارم نیست.
و روزهایی هم بوده که بعد از چند ضرر، به توانایی خودم شک کردهام.
اما امروز میدانم هر دو احساس میتوانند گمراهکننده باشند.
چیزی که باید هر روز حفظ شود، اعتمادبهنفس نیست؛ انضباط است.
اگر انضباط را حفظ کنی، اعتمادبهنفس واقعی آرامآرام ساخته میشود.
اما اگر اعتمادبهنفست را به نتیجه آخرین معامله گره بزنی، هر روز همراه با کندلهای بازار بالا و پایین خواهی رفت.
جمعبندی
سود و ضرر، بخشی از معاملهگری هستند؛ اما نباید تعیین کنند که تو چه کسی هستی.
موجودی حساب، ارزش تو را مشخص نمیکند.
آخرین معامله، توانایی واقعی تو را تعریف نمیکند.
آن چیزی که آینده یک تریدر را میسازد، تکرار تصمیمهای درست است؛ حتی اگر بعضی از آن تصمیمها به ضرر ختم شوند.
شاید مهمترین روز مسیر معاملهگری، روزی باشد که بفهمی اعتمادبهنفست نباید به رنگ آخرین کندل حساب معاملاتیات وابسته باشد.
